Yandex

Hasta Hakları Ve Sorumlulukları

Hasta Hakları Ve Sorumlulukları

“Bilinçli Hastalar” İle Tedavide Daha Başarılı Sonuçlar Alınabilmektedir…

Hekim ve hasta arasında doğru iletişim kurulması, özellikle kronik hastalıkların tedavi sürecini ve başarısını olumlu yönde etkilemektedir.

Bu konuda en az hekim kadar hastaya da sorumluluk düşmektedir. Son yıllarda gelişen hekim-hasta ilişkisindeki eğilimi şöyle özetleyebiliriz: Bugün tüm dünyada konuyla ilgili düzenlenen paneller, yapılan seminerler, hastaların, tanı ve tedavi sürecinde daha etkin bir rol oynaması üzerine kurulu. Artık hasta eğitimine özel bir önem verilmekte. Özellikle kronik hastalığı olan bireylerin kendi hastalıkları konusunda bilinçli olmaları, tedavinin başarısında önemli bir rol oynamaktadır.

Hastaların bilinçlendirilmesi konusunda sağlık kurumlarına düşen görev; hastaların klinik durumu, önerilen incelemeler , yapılan girişimler ve tedavi yöntemleri, olası risk ve komplikasyonlar, tedavi seçenekleri hakkında hastaya bilgi vermektir. Artık hekim tek başına, hasta adına karar vermemektedir.

Hekim ve hasta, hastalık ve tedavi sürecini birlikte belirlemektedir. Bu yaklaşım hem hastaya hem de hekime birçok yarar sağlamaktadır.

Bilgi Sahibi Hastalar;

Bir hasta, haftada bir defa hekime gittiğinde muayene ortalama 20 dakika sürmektedir. Geriye kalan 167 saat 40 dakikalık sürede hasta hastalığı ile baş başa kalmaktadır. Bu açıdan bakıldığında kronik hastalığı olanların, kendi hastalıklarıyla ilgili bilgi sahibi olmasının önemi ortaya çıkmaktadır.

Hastayı bilgilendirme adına, hastayla sağlık kurumu arasında, hastalığın önemine ve durumuna göre sağlam bir iletişim olması gerekmektedir. Bilgilendirme süreci saatlerce sürebileceği için, sadece randevusunda hekimi ile geçirdiği zamanla sınırlı kalmamalıdır. Hastalıklarla ilgili, özellikle sık görülen durumlar için hazır belgelerin paylaşılması bu konuda büyük yarar sağlamaktadır. Bu dökümanlardan yararlanarak hastalığı hakkında daha ayrıntılı bilgi sahibi olan hasta, merak ettiği soruları sorarak tedavi sürecinde hekime de yardımcı olabilmektedir.

Bilinçli Hasta Daha Katılımcı Olmaktadır!...

Tedavinin başarısını etkileyen en önemli etkenlerden biri, hekim ve hastanın tedavi tedavi seçeneklerine birlikte karar vermesidir. Son yıllarda hekimler hastalıkla ilgili planlama yaparken, hastayı da sürece ortak etmenin önemli olduğuna inanıyorlar. Hastalığı hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olan ve hekime bu konuda sorular sorabilen hasta, hekimin söylediklerini daha iyi anlayabilmekte ve daha kolay uygulayabilmektedir. Hasta ve hekim arasında katılımcı bir iletişim ortamının olması hem tedavinin daha olumlu yönde gelişmesine olanak sağlamakta, hem de hastanın hekimine olan güveninin artmasını sağlayarak tedavinin başarısını da olumlu yönde etkilemektedir.

BİLİNÇLİ HASTALARDA TIBBİ HATALARDA AZALMAKTADIR

Tıbbi hataların oluşumundaki önemli nedenlerden birkaçı, hekimlerle hastalarının yeterli derecede iletişim kuramaması, hastaların bilgi sahibi olmaması ve hastaların tedavi sürecine katılmaması olarak kabul edilmektedir. Hastaları karar verme sürecine ortak etmek, aktif rol almalarını sağlamak, hastalara tıbbi sorunlarıyla ilgili yeterli bilgi vermek, hasta-hekim iletişimini geliştirmek, tıbbi hataların azaltılması açısından da büyük önem taşımaktadır

Hastaların Sorumlulukları

Bilgi verme sorumluluğu:

  • Hasta ve yakınları randevu zamanına bağlı kalmalı ya da bunun olanaklı olmadığı durumlarda sağlık kurumunu önceden uyarmalıdır; böylece gecikmeleri önleyip, diğer hastaların daha önceden görülmelerini sağlayarak, doktor işgücünün daha verimli kullanılmasına olanak sağlamış olacaklardır.
  • Hasta ve yakınının; T.C kimlik no.sunu içeren bir kimlik ibraz etme, ad, soyad, adres veya telefon numarası gibi temel bilgileri doğru olarak verme ve değişmesi durumunda zamanında sağlık kurumunu bilgilendirme sorumluluğu vardır.
  • Hastalarımızın, kendi sağlıklarını düşünerek mevcut şikayetlerini, geçirdiği hastalıkları, daha önce uygulanan tedavileri, kullandığı ilaçları ve sağlığı ile ilgili diğer konulardaki bilgileri doğru ve tam olarak bildirme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, tedavi esnasında ve sonrasında meydana gelen, beklenmeyen değişiklikleri ve oluşabilecek tedaviye uyumsuzluk durumlarını doktoruna bildirme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, yapılacak işlemler, tedavisi ve ilaçlarıyla ilgili tavsiyeler hakkında kendisinden beklenenleri doğru olarak anlayıp anlamadığını bildirmek, anlayamadığı konuları mutlaka tekrar sormak sorumluluğu vardır.

 

2- Verilen tavsiyelere uyma sorumluluğu:

  • Hastaların, sağlıklı bir yaşam için verilen tavsiyelere ve önerilen tedavi planına uyma, doktor direktiflerine uygun bakım planını kabullenerek tedavi, bakım ve rehabilitasyon (yeniden normalleşme) sürecinde sağlık çalışanları ile işbirliği içinde olma, taburculuk sonrası bakım planını beklendiği gibi doğru anlayıp anlayamadığını belirtme ve anlayamadığı konuları yeniden sorma sorumluluğu vardır.

 

Tetkik ve Tedavi giderlerinin karşılanması sorumluluğu:

  • Alınan sağlık hizmetinin mali sorumluluğu hasta ve yakınlarına aittir. Hasta veya yakınının, sağlık giderlerinin ne şekilde ve hangi kurum tarafından karşılanacağını bildirme, tedavi giderleri herhangi bir sağlık güvencesinden sağlanıyorsa bunlarla ilgili resmi evrakları zamanında gösterme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, tetkik ve tedavi nedeni ile yapılan uygulamalar için ödenmesi gereken miktarı, kurumun belirlediği süre içerisinde ödeme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, acil müdahale ve tedavi gerektiren durumlarda gereken evrakları daha sonra hastaneye ulaştırmak sorumluluğu vardır.

Sağlık Kurumu uygulamalarına ve çalışanlarına saygı gösterme sorumluluğu

  • Hastaların, çalışan personel ile diğer hastaların ve ziyaretçilerinin haklarını dikkate alma sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, sağlık kurumu içerisinde oluşabilecek gürültü, duman ve ziyaretçi sayısının fazlalığı gibi durumlarda kurum yöneticilerinin alacağı tedbirlere uyma sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, yetkili doktorunca uygun görülmeyen ve tedavi planında bulunmayan herhangi bir ilacın verilmesini ya da uygulama yapılmasını talep etmeme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, kusurlu kullanım veya kasıtlı olarak hastane demirbaş veya sarf malzemelerine verdiği zarar ve ziyanı ödeme sorumluluğu vardır.
  • Hastaların, ziyaretçilerini hastane tarafından belirlenen kurallar çerçevesinde kabul etme sorumluluğu vardır.

Hasta Hakları

1- Hastaların Hizmetten Genel Olarak Faydalanma Hakkı:

  1. Hastalar ırk, renk, dil, din ve mezhep, cinsiyet, ulusal köken, felsefi inanç, cinsel eğilim, sakatlık, ekonomik ve sosyal durum, ödeme kaynağı ayırımı yapılmadan tıbbi bakım ve tedavi alma hakkına sahiptir.
  2. Hastaların her türlü sağlık hizmeti ve imkanını öğrenmeye ve sağlık durumu ile ilgili her türlü bilgiyi sözlü veya yazılı istemeye hakkı vardır.
  3. Hastaların tedavi göreceği sağlık kuruluşunu şeçmeye, değiştirmeye ve seçtiği sağlık tesisinde verilen sağlık hizmetlerinden faydalanmaya, sağlık hizmeti verecek ve vermekte olan doktorların ve diğer sağlık çalışanlarının kimliklerini, görev ve unvanlarını öğrenmeye, seçme ve değiştirmeye hakkı vardır.
  4. Hastaların modern tıbbi bilgi ve teknolojinin gereklerine uygun olarak teşhisinin konmasını, tedavisinin yapılmasını ve bakımını istemeye hakkı vardır.

2 – Hastaların Mahremiyet Hakkı:

  • Hastaların sağlık tesislerinde her türlü tıbbi müdahale esnasında mahremiyetlerine saygı gösterilmesini talep etmeye hakları vardır.
  • Sağlık hizmeti alan hastalar ve yakınları yasalarla uyumlu olmak üzere ve adli vakalar hariç, her türlü muayene, bakım ve tedavi işlemlerinin gizliliğe uygun bir ortamda gerçekleştirileceğinden, tıbbi bilgilerinin gizli kalacağından emin olma hakkına sahiptir. Ayrıca ölüm hali de hasta bilgilerinin gizliliğini ortadan kaldırmaz.
  • Araştırma ve eğitim amaçlı çalışmalarda yer alan hastaların kimlik bilgileri hastanın izni olmadan açıklanamaz.
  • Sağlık hizmeti alan hastalar ve yakınları yaslarla uyumlu olmak üzere, tıbbi durumlarına ait kayıtları inceleyebilme ve bilgi isteme hakkına sahiptir.
  • Kurum çalışanları hastaya ait bilgi ve belgeleri hasta odasında ya da ziyaretçilere açık yerlerde bulundurmayıp, saklamakla görevlidirler.

3 – Hastaların Bilgi Alma ve Onay verme Hakkı:

  • Hastaların, kanunda gösterilen istisnalar hariç olmak üzere, rızası olmaksızın ve verdiği rızaya uygun olmayan bir şekilde tıbbi müdahaleye tabi tutulmama, rıza alınırken müdahale konusu ve sonuçları hakkında bilgilendirilip aydınlatılma hakları vardır.
  • Hastaların, kanunen zorunlu olan haller dışında ve doğabilecek olumsuz sonuçların sorumluluğu hastaya ait olmak üzere, uygulanması planlanan veya uygulanmakta olan tedaviyi reddetmeye veya durdurulmasını istemeye hakkı vardır.
  • Önerilen tedaviyi reddeden hastalar, kurumun diğer bakım ve tedavi olanaklarından yoksun bırakılamaz.
  • Ancak hangi nedenle olursa olsun hastaların yaşama hakkından vazgeçilemez, kendi isteği ile bile olsa yaşamına son verilemez (Ötenazi yapılamaz).
  • Hastaların, aldığı sağlık hizmeti karşılığında ödeyeceği bedelleri bilme ve
  • detaylı fatura isteme hakkı vardır.
  • Sağlık harcamalarının kaynağı hastanın izni olmaksızın açıklanamaz.
  • Sağlık hizmeti alan hastalar ve yakınları; bir araştırmaya katılmaları söz konusu olduğunda, araştırma hakkında ayrıntılı bilgi alma ve istemiyorlarsa araştırmada yer almayı reddetme hakkına sahiptir. Araştırma ve eğitim amaçlı çalışmalarda yer alsa bile hastanın kimlik bilgileri hastanın izni olmadan açıklanamaz.

4 - Hastaların Güvenlik Hakkı:

  • Sağlık hizmeti alan hasta ve yakınlarının, kültürel, manevi ve sosyal değerlerine saygılı, onurunu, güvenliğini ve huzurunu koruyacak bir şekilde, rahat bir ortamda tıbbi bakım alma ve tedavi olma hakları vardır. Çalışanlar tıbbi bakım hizmeti verirlerken hastaların değer, inanç ve kararlarını yargılayıcı, küçümseyici ifadeler kullanamazlar.
  • Hastaların saygılı, özenli, güleryüzlü, nazik ve şefkatli davranış görmeye; hijyenik ortamda, gürültüden ve rahatsız edici bütün etkenlerden arındırılmış bir fiziksel ortamda sağlık hizmeti alma hakları vardır.
  • Hastaların acil durumlarda hekimine ulaşabilme hakkı ve olanağı olmalıdır.

5 – Hastaların Dini Vecibelerini Yerine Getirebilme Hakkı:

  • Hastaların, sağlık tesisinin imkanları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler çerçevesinde dini vecibelerini yerine getirmeye, istediği takdirde inancını temsil eden bir din görevlisi ile görüşmeye hakları vardır.

6 – Hastaların Refakatçi Bulundurma Hakkı:

  • Hastaların, muayene, tetkik ve tedavi sırasında, tıbbi bir engel olmadıkça, kendisine yardımcı olmak üzere bir refakatçi isteme ve bulundurma hakkı vardır.

7 – Hastaların memnuniyetsizliğini bildirme hakkı:

  • Sağlık hizmeti alan hastalar ve yakınları; aldığı tıbbi bakım ve tedavi süreciyle ilgili memnuniyetsizliklerini ve şikayetlerini bildirme, (yazılı veya sözlü) geri bildirim (yanıt) alma hakkına sahiptirler.
  • Bununla ilgili olarak gerekirse hasta ve hasta yakınları SAĞLIK BAKANLIĞININ 184 SABİM İLETİŞİM MERKEZİNE telefon veya internet üzerinden başvuruda bulunabilirler.