Reflü Nedir ?

REFLÜ NEDİR ?

Op.Dr. Mustafa ŞENER

Reflü Hastalığı Nedir ?

Mide içeriğinin yemek borusuna kaçmasına gastroözofageal reflü ya da kısaca reflü diyoruz. Bu durum normal/sağlıklı kişilerde de yemeklerden sonra az miktarda olabilmektedir. Ancak, bu durum, kişide şikayete neden oluyor, yaşam kalitesini etkiliyor ise o zaman reflü hastalığı söz konusudur.

Reflü Hastalığının Belirtileri Nelerdir ?

En sık rastlanan belirti yanmadır. Yanma ile ifade edilen, özellikle yemeklerden sonra midenin üst bölgesinden yukarıya, yemek borusuna doğru olan yanma hissidir. Bir diğer önemli belirti ise yiyeceklerin ya da acı, ekşi sıvıların ağza gelmesidir. Bu iki belirtiden herhangi birinin varlığında reflü hastalığı teşhisi konulabilir. Bazen bu şikayetler gece olabilir ve hastayı uykudan uyandırabilir. Ayrıca yutma zorluğu ve ağrılı yutma da olabilir. Reflü hastalığı için tipik olan bu belirtiler dışında atipik dediğimiz belirtiler de olabilir. Atipik belirtiler tipik belirtiler olmaksızın mevcut ise o zaman teşhis koymak güç olabilir.

Reflü Hastalığının Atipik Belirtileri Nelerdir ?

Göğüs ağrısı, özellikle sabahları daha belirgin olan ses kısıklığı, kuru-tahriş öksürüğü, boğazda gıcıklanma hissi reflü hastalığının atipik belirtileridir. Ancak, hastalarda bu şikayetlere neden olabilen diğer durumların dışlanması gerekir. Örneğin, göğüs ağrısı olan bir hastada öncelikle kalp hastalıklarının araştırılması, ses kısıklığı, tahriş öksürüğü olan hastalarda KBB muayenesinin yapılmış olması gerekir.

Reflüyü Kolaylaştıran Durumlar Nelerdir? Yemek alışkanlıkları, fazla kilo, korse takmak, gebelik, bazı ilaçlar ve yiyecekler, alkol, sigara ve stres sayılabilir. Yemekle ilgili olarak; acele yemek yeme, midenin aşırı doldurulması, yağlı-kızartmalı yiyecekler, aşırı salçalı-soslu besinler, kahve, dolu mide ile yatmak reflüyü kolaylaştıran faktörler olarak sayılabilir.

Reflüye Neden Olan Besinler?

• Süt

• Koyu Kahve ve çay

• Karbonatlı mayalı hamur işleri

• Çiğ ve yağda kızartılmış soğan ve sarımsak

• Yağda kızartılmış her türlü yiyecekler

• Ketçap, Mayonez ve Baharatlar

• Çiğ Domates ve Nane

• Hazır Meyve suları

• Nar

• Ekşi Krema

• Dondurma

• Tüm hazır Cipsler

• Konserve Gıdalar

• “Fast Food” Yiyecekler

Reflü Hastalığında Teşhis Nasıl Konulur ?

Hastalığın teşhisi şikayetler ile genelde kolaylıkla konulur. Herhangi bir tetkike gerek olmayabilir. Ancak şikayetler orta yaşın üstünde ortaya çıkmış ise, şikayetler uzun süredir devam ediyor ise, atipik dediğimiz şikayetler var ise, ya da kilo kaybı, yutma zorluğu, ağrılı yutma, kanama, kansızlık gibi ciddi belirtiler mevcutsa bu hastalarda mutlak tetkik gerekir.

Reflü Hastalığında Tetkik Derken Neyi Kastediyorsunuz ?

Reflü hastalığında ilk yapılacak tetkik gastroskopi, halk arasındaki genel deyimi ile endoskopidir. Ancak reflüsü olan her hastada bir tek “endoskopi” ile hastalık tanısı konulamayabilir. Bu gibi durumlar da gerekirse ameliyat öncesinde hastalara manometri ve 24 saatlik pH-metre denilen ileri tetkik yöntemleri uygulanmalıdır.

Endoskopi Nedir?

Endoskopi denilince; ucunda bir video kamera bulunan yumuşak boru şeklindeki aletler ile içi boş tüp şeklindeki organların muayenesini anlıyoruz. Reflü hastalığında kullanılan endoskopik muayeneye gastroskopi diyoruz. Gastroskopide yaklaşık 9 mm genişliğinde yumusak bir boru şeklindeki aletle yemek borusu, mide ve duoenum (onikparmak barsağı) incelenmektedir. Bu inceleme, bu konuda sağlık bakanlığından onaylı yeterlilik belgesi olan, deneyimli bir hekim tarafından yapılmalıdır. Günümüzde teknolojinin verdiği olanaklarla bu muayene yaklaşık 5 dakikada ve hastaya hiçbir rahatsızlık vermeden uygulanabilmektedir.

Reflü Hastalığı Kansere Neden Olur Mu?

Teorik olarak evet, ancak pratikte, özellikle ülkemizde seyrek rastladığımız bir durumdur. Uzun süreli reflü yemek borusu alt kısmında hücresel değişikliklere neden olmakta ve yemek borusunun alt ucunun yüzeyi Barrett metaplazisi denilen farklı hücreler ile kaplanmaktadır. Barrett metaplazisi olan hastaların yemek borusunun alt ucunda uzun yıllar içinde kanser gelişme riski vardır. Ancak, bu riski çok abartmamak gerekir. Barrett metaplazisi olan hastada kanser gelişme riki her yıl için %0.5 tir. Endoskopi ve biyopsi ile Barrett teşhisi konulan hastalar, biyopsi sonuçlarına göre belli aralıklarla endoskopik takibe alınırlarsa kanser tam gelişmeden ya da çok erken dönemde yakalanma imkanı vardır.

Reflü Hastalığının Ülkemizdeki Özellikleri Nelerdir?

Reflü hastalığına ülkemizde de tüm batı toplumlarında olduğu gibi giderek sık rastlanılmaktadır. Ülkemizde yaşayan kişilerin yaklaşık yarısı bu hastalıkla ilgili şikayetleri sık veya seyrek olarak yaşamaktadırlar. Yaklaşık olarak beş kişiden birinde ise bu hastalıkla ilgili belirtiler haftada 1-2 kez görülmektedir. Ancak ülkemizde hastalık genelde hafif seyirlidir ve kolay tedavi edilebilmektedir. Kansere dönüşebilme riski olan Barrett metaplazisi ise seyrek görülmektedir.